Articles

विज्ञान दिवसमा विज्ञानकै उपाहास !

रमेश सुनुवार नेपालमा यो वर्ष असोज १ गते सातौं विज्ञान दिवस भव्य रुपमा मनाइयो । त्यस अवसरमा राष्ट्रिय सभागृहमा एउटा विशेष कार्यक्रमको आयोजना गरिएको थियो । त्यहाँ दुई विपरित दृश्यहरु देखिन्थे । बाहिर विज्ञान–प्रविधिको भव्य प्रदर्शनी थियो । त्यहाँ आधुनिकतम विज्ञान–प्रविधिका उपलब्धिहरु राखिएका थिए– ड्रोन, रोबोट, आर्टिफिसिल इन्टेलिजेन्स, इत्यादि । तिनीहरु एकसे एक आधुनिक सभ्यताका शान थिए । तिनीहरु मानवजातिको संघर्ष, बलिदान र पराक्रमको परिणाम थिए । र, तिनीहरु मानवजातिले चाह्यो भने के के [...]

Read more...

Rationalism and Humanity

Mumbai, 9th August 2019 Dear Humanist leading lights and friends all around the world, I feel honored to come to the land of the earliest Atheists and Humanists in the world. Similarly, I feel honored to participate in the program organized by Maharastra Andhasraddha Nirmulan Samiti (MANS). I equally feel proud to put my feet where Dr. Narendra Devolkar was stood. We do not have him here with us now, but his voice will keep inspiring for my entire life. First of all, I would [...]

Read more...

untouchability, Dalit rights and religion

Aug.6.2019 (Google translation from the Nepali language) SOCH Nepal has organized an interaction program between intellectuals on untouchability, Dalit rights, and religion. In a program organized in Kathmandu today, various intellectual personalities discussed the system of untouchability in religion. The program's focal person was the former Advisor to the British Embassy in Nepal, Research Fellow of the University of Oxford, Dr. Mitra Pariyar. Dr. Mitra Pariyar said Hinduism has not allowed Dalits to live as human beings. Religious provisions such as [...]

Read more...

बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाले नगरका समस्या समाधानका लागि नागरिक संग सहकार्य गर्ने

१४ अगष्ट २०१९वुढानीलकण्ठ नगरपालिकामा नगरका समस्या समाधानकालागि नगरस्तरिय सम्वाद फोरम गठन भएको छ । बुढानीलकण्ठ नगरपालिकामा रहेका विभिन्न संघ संस्थाका प्रतिनिधि, स्थानिय बुद्धिजिवी तथा विज्ञ संगको छलफल पश्चात नगर प्रमुखको संयोजकत्वमा वुढननीलकण्ठ सम्बाद फोरम गठन भएको हो । एफएचआई ३६० र युएसएडको सहयोगमा सोच नेपालले संचलान गरेको पारस्परिक जवाफदेहिता ः स्थानिय अभियान अन्तर्गत भएको उक्त कार्यक्रममा वुढानिलकण्ठ नगरपालिकाले र स्थानिय नागरिक समाज संस्था तथा बुद्धिजिवी संगको सहकार्यमा नगरका समस्या समाधान गर्न सम्वाद फोरम गठन गरिएको नगर प्रमुख उद्धव [...]

Read more...

अन्धविश्वासमा जकडिएको सुदूरपश्चिम

वैशाख १६, २०७५अर्जुन शाह धनगढी — सदियौंदेखि कायम रहेको रुढीवादी परम्पराले सिंगो सुदूरपश्चिम अझै आक्रान्त छ । सुदूरपश्चिम अर्थात अहिलेको प्रदेश ७ को समाज केवल आर्थिक विपन्नता मात्रै झेलिरहेको छैन्, अहिले पनि बोक्सी, छाउपडी, जातीय छुवाछुत, बालविवाह, धामीझाँक्री, सुत्केरीलाई गोठमा राख्ने चलन, लैङ्गिक विभेद, हलिया, खलियालगायतका रुढीवादी र अन्धविश्वासी परम्पराको डरलाग्दो जालोभित्र जेलिएको छ । Photo by Arjun Shah, Kantipur online बाजुराको बुढीगंगा नगरपालिकाको गाउँमा एक गैरदलित महिला दशैंका बेला गाउँका दलित परिवारकालाई टाढैबाट खाना दिदैं । तस्बिर : अर्जुन शाह/कान्तिपुर ।  फेरिएको राजनीतिक ब्यवस्थाले [...]

Read more...

Eco-Dharma: greatest Tribute to Buddha

Many rational good conscientious people involved in ecology movement have found inspiration and valuable parallels within the Buddhist tradition and, as it appears, many Buddhists themselves have begun to draw out the ecological implications of their tradition. The fundamental Buddhist teachings around interrelatedness (interconnectedness), non-violence, empathy, compassion, and conditionality all contribute to both practice and understanding that augments and honors the ecological paradigms now arising. As the Buddhist scholar Donald Swearer states “many Buddhist practitioners have found in one of the [...]

Read more...

आस्थाको गरिमा कि अन्धविश्वासको महिमा?

- प्रविण पाठक(pravinpathak417@gmail.com) केही समयअघि छाउगोठमा आगोमा रापिएर अनि धुवाँको मुस्लोमा गुम्सिएर एक महिला र उनका दुई सन्तानको ज्यान गयो। दोस्रो विश्व युद्ध अघि हिटलरको आततायी नेतृत्वमा दसौँ लाख यहुदीको बर्बर हत्या भयो। १९औं शताब्दीको मध्यतिर कालाहरूलाई दास बनाइराख्ने कि मान्छेको दर्जा दिने भन्ने द्वन्दको सेरोफेरोमा अमेरिकामा लाखौँ मान्छे अनाहकमा मरे। रुवान्डाकाहुतु र तुत्सीजातीबिचकोनरसंहारकोकहालीलाग्दो यथार्थ पनि धेरैले सुनेका होलान्।वर्तमानमा भारत र पाकिस्तानबिच युद्धको सम्भावनाले दुनियाँ चिन्तित छ। त्यस्तै, एक मुट्ठी माटोमाथि बेअर्थ अनेक आदर्श गुथेर वीरताको नाममा कति आमाका कोख रित्तिए होलान्। यी दृष्टान्तहरू कुनै इतिहासको मन्थन वा समाजशास्त्रीय विश्लेषण [...]

Read more...

देवताको आविष्कार !

हामी गुनेर, बुझेर अनि बुझ नपचाई भन्न सक्ने हो भने देवताले मान्छे होइन, मान्छेले देवता बनाएको हो । ठाउँ समाज र परिस्थिति हेरी आ–आफ्नै प्रकारका देवता कतै बनाइएका छन् भने कतै स्वघोषित रूपमा बनेका छन् । स्वघोषित देवता स्वयं मानिस हुन् भने बनाइएका देवतामा मानिस वा अरू कुनै जीवित या निर्जीव वस्तु पर्छन् । यहाँ लेख्न थालिएको विषय, मानिस भएर पनि स्वघोषितभन्दा बढी अरूले देवता बनाउन लागेको एक सन्दर्भ हो । नयाँ आविष्कार गरिन लागेको देवताको हो । जसका आविष्कारक कुनै वेलाका भौतिकवादी चिन्तक र [...]

Read more...

भगवान बनेर हुर्कँदा

प्रीति शाक्य ३ वर्षको उमेरमा देवी बनिन् । ११ वर्षसम्म उनले दरवारबाहिरको जीवन महसुस गर्न पाइनन्, दरवारबाहिर खुट्टासमेत टेकिनन् । तर महिनावारीको समय नजिकिदैं गएपछि उनी आफ्नो गुमनाम जीवन बाच्न नगर फर्किइन् ।  झिसमिसेमा काठमाडौँको आकास उज्यालिँदै गर्दा रातो कपडा र सुनका गहनाले सजिएकी एक सानी बच्चीलाई एक मन्दिरमा लगिन्छ ।  त्यसपछि मानिसहरुको विश्वास अनुसार उनलाई केही डरलाग्दो चीज रहेको ‘अन्धकार स्थान’ मा राखिन्छ । केहीले त्यो डरलाग्दो कुरा सर्प हो भन्छन् भने केहीले बली दिइएको जीव भन्छन् ।  उनले अन्तिम परिक्षामा सयौँ [...]

Read more...

समाजकल्याणको अनियमितता र गैसस महासंघको भुमिका

आत्मासाक्षि राखि मन, वचन र कर्मले काम गरौँ भन्ने चोखो नारालिएर स्थापित समाज कल्याण परिषद् स्थापना गर्नु नेपालको सामाजिक सेवा क्षेत्रलाई व्यवस्थित र वृहत बनाउन आफैमा महत्वपुर्ण कदम हो । कमजोर र असहाय व्यक्ति र समुदायलाई सक्षम बनाउन संयोजनकारी भुमिका निर्वाह गर्न समाज कल्याण ऐन २०४९ मार्फत यो संस्था स्थापना गरिएको हो । समाज कल्याण परिषद्को अर्को मुख्य काम राज्यमा कल्याणकारी कार्य गर्न स्थापित संस्थाहरुलाई सहयोग र समन्वय गर्ने हो । यति पवित्र उद्देश्यले स्थापित समाज कल्याण परिषद् व्यवहारमा [...]

Read more...